Γλαύκωμα

Γλαύκωμα

Ο “ύπουλος κλέφτης” της όρασης

Γλαύκωμα ονομάζεται η καταστροφή του οπτικού νεύρου, που οφείλεται συνήθως σε αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση.

Αποτελεί μια πολυπαραγοντική νόσο, ωστόσο ο μοναδικός παράγοντας που μπορούμε να επηρρεάσουμε είναι η ενδοφθάλμια πίεση.

Το γλαύκωμα αποτελεί μια σημαντική αιτία τύφλωσης στον άνω των 60 ετών πληθυσμό.

Είναι, όμως, μια αιτία τύφλωσης που μπορεί να αποτραπεί, με την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία.

Ποια είναι η κύρια αιτία του γλαυκώματος;

Μέσα στο μάτι παράγεται συνεχώς ένα υγρό, το υδατοειδές υγρό, το οποίο συνεχώς ανακυκλώνεται. Για να διατηρείται η ισορροπία, θα πρέπει όσο υγρό παράγεται, άλλο τόσο να απομακρύνεται από το μάτι, και συγκεκριμένα από τη “γωνία του προσθίου θαλάμου”.

Όταν η απομάκρυνση του υδατοειδούς παρεμποδίζεται, τότε η πίεση εντός του οφθαλμού ανεβαίνει.

Η αυξημένη πίεση προκαλεί καταστροφή των ινών του οπτικού νεύρου, με αποτέλεσμα την μείωση της περιφερικής όρασης και την έκπτωση του οπτικού πεδίου, με τελικό αποτέλεσμα την τύφλωση, αν μείνει χωρίς θεραπεία.

Το γλαύκωμα δεν δίνει συμπτώματα, εκτός αν είναι πλέον πολύ αργά. Για το λόγο αυτό, αποκτά ιδιαίτερη σημασία ο προληπτικός οφθαλμολογικός έλεγχος

Παράγοντες κινδύνου για το γλαύκωμα

Υπάρχουν παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα γλαυκώματος. Οι σημαντικότεροι από αυτούς είναι:

  • Ηλικία άνω των 40 ετών
  • Αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση
  • Ιστορικό γλαυκώματος στην οικογένεια
  • Χρόνια χρήση – κατάχρηση στεροειδών
  • Διαβήτης, αρτηριακή υπέρταση
  • Οφθαλμικό τραύμα

Οι 2 βασικοί τύποι γλαυκώματος

1. Γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας

Είναι ο πιο συχνός τύπος γλαυκώματος. Η απομάκρυνση του υδατοειδούς υγρού είναι περιορισμένη, και η ενδοφθάλμια πίεση είναι αυξημένη. Η καταστροφή του οπτικού νεύρου συμβαίνει σταδιακά, δεν πονάει, και στα αρχικά στάδια δεν υπάρχει απώλεια της όρασης. Γενικά, στα αρχικά στάδια δεν υπάρχουν συμπτώματα, ενώ προβλήματα όρασης και απώλεια του περιφερικού πεδίου μπορεί να γίνει αντιληπτή στην προχωρημένη νόσο. Γι’ αυτό και το γλαύκωμα αποκαλείται “ο ύπουλος κλέφτης της όρασης”.

2. Γλαύκωμα κλειστής γωνίας

Στον τύπο αυτό, η ίριδα βρίσκεται ανατομικά πολύ κοντά στη γωνία του προσθίου θαλάμου, και κάτω υπό ορισμένες συνθήκες ακουμπά πάνω της και την κλείνει. Έτσι, το υδατοειδές υγρό δεν έχει πρόσβαση στη γωνία και δεν μπορεί να παροχετευθεί. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια οξεία και πολύ μεγάλη άνοδο της ενδοφθαλμιας πίεσης. Τα συμπτώματα είναι θορυβώδη, με έντονο πόνο με ναυτία και τάση για εμέτους, θόλωση της όρασης με πολύχρωμα στεφάνια γύρω από τα φώτα, και έντονη ερυθρότητα του οφθαλμού.

Το γλαύκωμα κλειστής γωνίας αποτελεί μια επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση, διαφορετικά η απώλεια όρασης μπορεί να είναι μεγάλη.

Εκτός από τους 2 βασικούς τύπους γλαυκώματος υπάρχουν και άλλοι, λιγότερο συχνοί, όπως το ψευδοαποφωλιδωτικό γλαύκωμα, το χρωστικό γλαύκωμα, και το γλαύκωμα φυσιολογικής πίεσης.

Ύπουλος κλέφτης

Το γλαύκωμα δυστυχώς δεν δίνει συμπτώματα, εκτός αν είναι πλέον πολύ αργα. Επίσης, οι βλάβες του οπτικού νεύρου στο γλαύκωμα είναι μόνιμες και δεν μπορούν να επανέλθουν.
Τις περισσότερες φορές ανεβρίσκεται σε ένα τυχαίο οφθαλμολογικό έλεγχο.
Για το λόγο αυτό, αποκτά ιδιαίτερη σημασία ο προληπτικός οφθαλμολογικός έλεγχος, ειδικά σε όσους επιβαρύνονται με έναν ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου.
Θα πρέπει να γίνεται τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, και να περιλαμβάνει μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και εξέταση του οπτικού νεύρου.

Διάγνωση

Η διάγνωση του γλαυκώματος γίνεται με έναν πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο, ο οποίος περιλαμβάνει:

  • Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης
  • Εξέταση στη σχισμοειδή λυχνία του πρόσθιου τμήματος του οφθαλμού και της γωνίας του προσθίου θαλάμου
  • Βυθοσκοπική εκτίμηση του οπτικού νεύρου
  • Φωτογράφηση ή άλλη απεικόνιση του οπτικού νεύρου
  • Εξέταση των οπτικών πεδίων
  • Μέτρηση του πάχους του κεντρικού κερατοειδή

Αντιμετώπιση - Θεραπεία

Φαρμακευτι​κή αγωγή

Στην εποχή μας υπάρχουν πολλές κατηγορίες φαρμάκων που με τη μορφή σταγόνων μπορούν να μειώσουν την ενδοφθάλμια πίεση. Κολλύρια με μία ή συνδυασμό ουσιών ενσταλλάσσονται καθημερινά με πολύ καλά αποτελέσματα στον έλεγχο του γλαυκώματος. Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η ερυθρότητα και το αίσθημα ξένου σώματος στους οφθαλμούς.

Επεμβάσεις Laser

Οι επεμβάσεις με laser μπορούν να βοηθήσουν στο γλαύκωμα διευκολύνοντας την κυκλοφορία και την απαγωγή του υδατοειδούς υγρού. Οι δύο βασικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι η Τραμπεκουλοπλαστική (γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας) και η Ιριδοτομή (γλαύκωμα κλειστής γωνίας)

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να συνεισφέρει στον έλεγχο του γλαυκώματος, δημιουργώντας ένα ξεχωριστό κανάλι απαγωγής του υδατοειδούς υγρού. Οι δύο βασικές τεχνικές είναι η Τραμπεκουλεκτομή και η χειρουργική τοποθέτηση Βαλβίδας. Η τεχνική επιλέγεται από τον χειρουργό ανάλογα με τον τύπο γλαυκώματος.