Εκφύλιση ωχράς κηλίδας

Ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας

Η ωχρά κηλίδα είναι μία περιοχή στο βυθό του οφθαλμού που ευθύνεται για την καλύτερη δυνατή όραση. Η εκφύλιση της περιοχής αυτής αποτελεί μια πάθηση της 3ης ηλικίας, και έχει ως αποτέλεσμα τη σταδιακή απώλεια της κεντρικής όρασης.

Συμπτώματα

Αφού η ωχρά κηλίδα είναι υπεύθυνη για την κεντρική όραση και την προσήλωση, ενδεχόμενη βλάβη της θα επηρεάσει το κομμάτι αυτό της όρασης, αφήνοντας όμως ανέπαφη την περιφερική όραση. Για παράδειγμα, αν ένας ασθενής με ωχροπάθεια κοιτάζει ένα ρολόι, θα είναι ικανός να βλέπει τους αριθμούς στην περιφέρεια, αλλά όχι τους δείκτες του ρολογιού.

Οι αντιοξειδωτικές ουσίες, οι χρωστικές και τα “καλά” λιπαρά που περιέχονται στις τροφές έχει βρεθεί ότι δρουν ευεργετικά στην ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας

Οι δύο τύποι της ηλικιακής ωχροπάθειας

α. Ο ξηρός τύπος

Είναι ο πιο συχνός τύπος, και ο πιο αργά εξελισσόμενος. Ξεκινά με την εμφάνιση και τη συσσώρευση στην περιοχή της ωχράς κηλίδας πρωτεϊνών και προϊόντων μεταβολισμού, που σταδιακά οδηγούν στη λέπτυνση και ατροφία της περιοχής, με ταυτόχρονη απώλεια της κεντρικής όρασης. Δυστυχώς, προς το παρόν, δεν υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης.

β. Ο υγρός τύπος

Είναι ο λιγότερο συχνός τύπος, αλλά πολύ πιο επιθετικός.  Συμβαίνει όταν παθολογικά αγγεία σχηματίζονται κάτω από τον αμφιβληστροειδή, τα οποία μπορεί να διαρρέουν ή να αιμορραγούν, προκαλώντας, τελικά, ουλοποίηση στην περιοχή της ωχράς κηλίδας.

Ποιος μπορεί να πάθει ηλικιακή εκφύλιση;

Υπάρχουν παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα νόσησης από ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας, όπως είναι:

  • κληρονομικότητα
  • κάπνισμα
  • διατροφή με κορεσμένα λιπαρά (κρέας, βούτυρο, τυρί)
  • υπέρταση, καρδιοπάθειες
  • παχυσαρκία

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Για τη διάγνωση της ηλικιακής εκφύλησης ωχράς κηλίδας χρειάζεται, καταρχάς, μια πλήρης οφθαλμολογική εξέταση με βυθοσκόπηση, δηλαδή βάζοντας ειδικές σταγόνες που διαστέλλουν την κόρη του ματιού, και μας επιτρέπουν την εξέταση του βυθού. Επιπλέον, στη διάγνωση και την παρακολούθηση βοηθούν περαιτέρω εξέτασεις, όπως η Οπτική Τομογραφία Συνοχής (OCT), η φλουοροαγγειογραφία και η OCT αγγειογραφία, που μας επιτρέπουν την λεπτομερή εκτίμηση της ανατομίας της ωχράς κηλίδας, καθώς και του αγγειακού της δικτύου.

Εξέταση στο σπίτι

Ασθενείς με ηλικιακή ωχροπάθεια μπορούν να παρακολουθούν την εξέλιξη της πάθησης με μια πολύ απλή εξέταση στο σπίτι που ονομάζεται “πίνακας Amsler”. Είναι ένας ειδικός πίνακας με μικρά τετράγωνα, στον οποίο ο ασθενής προσηλώνει με κάθε μάτι ξεχωριστά και προσπαθεί να αντιληφθεί αν υπάρχουν αλλοιώσεις στη δομή των τετραγώνων. Σε περίπτωση αλλοίωσης ή μεταβολής, θα πρέπει ο ασθενής να επικοινωνήσει άμεσα με τον οφθαλμίατρό του. Ο πίνακας Amsler είναι μια γρήγορη και εύκολη εξέταση που μπορεί να μας δώσει πληροφορίες για την εξέλιξη της πάθησης. Ο ασθενής μπορεί να τον έχει στο σπίτι του και να αυτοεξετάζεται μια φορά την εβδομάδα.

home-test

Πίνακας Amsler

  1. Φορέστε – αν χρειάζεται – τα κοντινά γυαλιά σας
  2. Καλύψτε το ένα μάτι με το χέρι σας, χωρίς να το πιέζετε.
  3. Εστιάστε με το άλλο μάτι στην κεντρική βούλα.
  4. Εκτιμήστε – με το βλέμμα πάντα στο κέντρο – πώς αντιλαμβάνεστε τις γραμμές και τα τετράγωνα του πίνακα.
  5. Επαναλάβετε μες το άλλο μάτι.
  6. Εάν οι γραμμές κ τα τετράγωνα εμφανίζονται καμπυλωτά, κυματιστά ή υπάρχουν κενές περιοχές στον πίνακα, τότε είναι πιθανόν να υπάρχει βλάβη στην περιοχή της ωχράς κηλίδας. Επισκεφθείτε άμεσα τον οφθαλμίατρό σας.

Στην εικόνα Α φαίνεται ο πίνακας Amsler οπως τον βλέπει ένας φυσιολογικός οφθαλμός.
Στην εικόνα Β φαίνονται οι παραμορφώσεις που προκαλούνται στην όραση εξ αιτίας της ωχροπάθειας.

Αντιμετώπιση

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, δεν υπάρχει ως τώρα κάποια θεραπεία για τον ξηρό τύπο της εκφύλισης. Δυστυχώς, δεν υπάρχει κάποιος τρόπος αντιμετώπισης της ατροφίας, από τη στιγμή που αυτή εγκατασταθεί. Παρόλα αυτά, όμως, η εξέλιξη θα μπορούσε να επιβραδυνθεί με τη χρήση ειδικών συμπληρωμάτων διατροφής, καθώς και με μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά και φρούτα με έντονα χρώματα (πράσινα, κίτρινα, πορτοκαλί, κλπ) και σε τρόφιμα πλούσια σε ω-3 λιπαρά, όπως είναι τα λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλες κτλ). Οι αντιοξειδωτικές ουσίες, οι χρωστικές και τα “καλά” λιπαρά που περιέχονται σε αυτές τις τροφές έχει βρεθεί ότι δρουν ευεργετικά σε ορισμένα στάδια της νόσου.

Όσον αφορά την “υγρή” μορφή της πάθησης, τα παθολογικά αγγεία μπορούν να υποστραφούν μέσα από μια θεραπεία με ενδουαλοειδικές εγχύσεις. Τα ειδικά φάρμακα που εγχύονται μέσα στον οφθαλμό (αντιαγγειογενετικοί παράγοντες – anti-VEGF) μπορούν να θέσουν υπό έλεγχο τη νόσο αποκαθιστώντας έως ένα σημείο την όραση και την ανατομία της περιοχής.

Φυσικά, σε περιπτώσεις που η πάθηση εξελιχθεί, και η κεντρική όραση έχει μεγάλες απώλειες, ειδικά βοηθήματα χαμηλής όρασης (μεγεθυντικοί φακοί, λούπες κτλ) μπορούν να βοηθήσουν τον ασθενή να εξυπηρετεί τις βασικές ανάγκες της καθημερινότητάς του.